4 nachten fotohut Kenia

Aanleiding

Mijn fotomaatje kon afgelopen  juli niet mee naar Zimanga, het Zuid-Afrikaanse privereservaat waar ik al twee keer eerder was, waarvan een keer samen met mijn fotomaatje. Om toch samen er op uit te trekken kwam hij met een bijzonder alternatief: Lentorre-lodge met een fotohut, in het zuiden van Kenia, op de grens met Tanzania.

De fotohut is van het type dat er inmiddels velen zijn: een luxe opstelling met bureaustoelen, airco, een spiegelruit, een kunstmatig plasje op ooghoogte in een droog gebied. Om te drinken zijn de dieren aangewezen op dit schaarse water. Tenzij het flink regent…

We gaan er heen enkel vanwege de fotohut; daarbuiten is er in dit gebied, dat zich kenmerkt door droogte en struikgewas, niets te beleven. De hut is overdag nauwelijks interessant. Vanwege de hitte is er dan weinig activiteit. Daarom zitten wij liefst vier aaneengesloten nachten in de hut. En overdag slapen we in onze uiterst luxe “tenten”, nota bene voorzien van een prive zwembadje annex jaccuzi.

Ook dit heet een ‘tent’…
Een prive-jacuzzi hebben we thuis niet eens

Dure hobby

Een vakantie naar Kenia was al duur dat loopt steeds verder op. De vlucht erheen is al niet goedkoop, de overheidsheffingen voor een verblijf in de nationale parken en reservaten stuwen omhoog naar extreem hoge bedragen en de verblijven in de (luxe) lodge is al helemaal “sky-high”.

Dat is het eerste van de hoge kostenpost.

Kort voor vertrek kon ik de verleiding niet meer weerstaan en kocht een nieuwe camera. Een van mijn twee spiegelreflexcamera’s maakt plaats voor een systeemcamera. Verderop meer over de toegevoegde waarde ervan. Inruilen van de spiegelreflex bleek eigenlijk zinloos: hoewel nog een uitstekende camera is de inruilwaarde niet eens 100 euro. Ik heb er een betere bestemming voor.

Dat was de tweede aanslag op de spaarrekening.

Grote schrik en teleurstelling na de eerste testopnamen: mijn trouwe MacBook wil de fotobestanden uit de camera niet lezen. Oorzaak: Apple ondersteunt mijn laptop uit 2011 niet meer met updates van het iOS-besturingssysteem. Probleem: voor updates van mijn fotobewerkingsprogramma Adobe Lightroom is de recentste iOS-versie nodig. De huidige Lightroom-versie herkent de fotobestanden uit de nieuwere camera niet. Grrr… Ik was daardoor onverwacht en onbedoeld gedwongen tot aanschaf van een nieuwe MacBook. Het voelt alsof ik ben beetgenomen door zowel Apple als Adobe. Een slechte zaak!

Het is de derde financiele aderlating! Gelukkig heb ik het te goed en kan ik dit van me afschudden. Afijn, tijd om maar eens te beginnen aan het fotoavontuur.

Het ritme van de nacht

Elke dag en nacht heeft hetzelfde patroon. Eerst aan het eind van de middag eten. Tegen het vallen van de avond dalen we door een tunnel af naar de hut. We delen de fotohut met enkele anderen. Er kunnen maximaal zes mensen in, naast elkaar. Omdat de ene positie soms gunstiger is dan de andere, schuift iedereen elke nacht een plaatsje op. Democratisch goede oplossing. Is het niet een dagelijkse strijd welke zes mensen in de hut mogen? Nee, vrijwel iedereen in Lentorre komt alleen voor de fotohut, dus meer dan zes gasten zijn er niet.

De waterpoel gezien vanaf de heuvel
In de schemer komen snel nog enkele impala’s langs

En dan zit je daar, opgesloten, van pakweg 18.30 uur tot 6.00 uur de volgende ochtend, het klokje rond. Intussen is het nadat je geinstalleerd bent, pikdonker met enkel de lampen die gericht zijn op de rand van de vijver. Meer dan de vijverrand zie je niet, hooguit wat vage schaduwen van bomen in de verte. En dan maar wachten tot er iets verschijnt, meestal om wat te drinken. Dat blijkt lang wachten. Vergelijk het maar met een theaterzaal waar je wacht op het begin van de voorstelling: de tijd kruipt voorbij, maar het doek blijft dicht.

Een leeg decor

Licht maken is uit den boze, want dan zien de dieren ons achter het glas. Praten gaat op een fluistertoon, want het is dun glas en het hutje zelf is niet geluiddicht.

Zo zitten we daar de eerste avond. Het vergt engelengeduld, om moedeloos van te worden. Rond 22.00 is er steeds wat leven in de brouwerij, want dan brengt de staf koffie met wat koekjes. Op gedempte toon worden de bestellingen uitgewisseld, uiteraard in het donker.

Instellingen

Wat het spannend en onzeker maakt: welke instellingen hebben we nodig als iets voor de hut verschijnt. Het zijn immers niet de makkelijkste omstandigheden. Extra lastig is nog dat je de knopjes op de achterkant van de camera niet kunt zien in het donker. Je moet ze blindelings zoeken en vinden. Zeker bij een nieuwe camera is dat extra lastig. Oefenen kan alleen op de vijverrand en op de kale verlichte boom. We hebben voor de instellingen onze ervaringen van nachthutten in Zimanga, dat wel. En een ervaren lokale fotograaf die vaak hier verblijft, heeft adviezen met ons gedeeld. Maar die zijn op een punt zo totaal anders dan “normaal” dat we in totale verwarring zijn. Het draait om de ISO-waarden (= lichtgevoeligheid). Kortweg voor wie er niet bekend mee is: hoe minder licht, hoe langer de sluitertijd en/of hoe hoger de ISO-waarde.  Maar in hogere ISO schuilt het gevaar: Ruis!

Ruis

Misschien heb je het zelf wel eens op je foto’s gezien: een storend korrelige foto en hoe meer ruis hoe onscherper het onderwerp. Een hele uitdaging als je in het donker moet fotograferen, het onderwerp onregelmatig belicht door lampen.

Menig fotograaf is al nerveus en terughoudend om ISO 1600 toe te passen. De betreffende fotograaf blijkt onverwacht niet aanwezig, dus sparren is lastig. Wifi is er niet in de hut, dus even een lijntje uitzetten is er niet bij. Want hij heeft het niet over ISO 1600 (wat trouwens absoluut ontoereikend is, ervan uitgaand dat je op z’n minst met een sluitertijd van 1/100 s zou willen fotograferen. Komt nog bij dat mijn  telelens van 100-400 mm minimaal diafragma f/4,5 heeft bij 100 mm, oplopend tot f/5,6 bij 400 mm. Maar wat wordt ons geadviseerd: zet je instellingen op f/4,0 , sluitertijd 1/160 en ISO op AUTO. Een testopname op de verlichte vijverrand levert bij een ISO op van – schrik niet – 32.000!! Wat is dit? Dat wordt een drama…. En stel, er komt nu een prachtig, uniek dier voor de camera, wat dan? Totaal verpest door ruis? Toch maar terug naar wat we gewend waren, namelijk maximaal ISO 6400, wat al extreem is is, maar met mijn lens nog goed belichte beelden levert? We besluiten te experimenteren, als een dier wil meewerken. (Af)wachten maar …

Luipaard!

Zo kruipt de tijd voorbij, uur na uur. We kijken naar een leeg podium, vergeefs wachtend op het begin van de voorstelling. Af en toe dommel ik een half uurtje weg in de stoel, hopend dat anderen opletten op wat komen gaat. Later op de avond gaat dat makkelijker, want na de koffie krijgen we gezelschap van een spotter; een staflid houdt de boel in de gaten. Voortreffelijk geregeld!

Het is iets na middernacht als de spotter vanuit het niets opgewonden fluistert: “leopard, leopard!” En warempel: vanuit de duisternis loopt een luipaard resoluut naar het water en vermaakt ons een tijdje. We fotograferen er op los. Maar denken we door de adrenaline nog aan onze instellingen? In ieder geval heb ik nog de tegenwoordigheid van geest om beide camera’s te gebruiken: een met een groothoeklens en een met zoom-telelens.

Het luipaard vertrekt. Daarna wordt het weer stil. Urenlang stil.

One happy family

Juist als we ons neerleggen bij een nacht die als een nachtkaars uit gaat, roept de spotter: “Lion!” En jawel: daar doemt een leeuw op uit het dal. En daarna nog een. En nog een…

Een hele familie. Het hele spul, compleet met welpen zit keurig naast elkaar, op slechts vier meter bij ons vandaan. We tellen er liefst negen! Het past maar net in het kader van mijn foto. Het is ongekend: negen leeuwen!

Negen leeuwen!

Ruisreductie met AI

Eenmaal thuis is het spannend: wat blijft er over van onze met ruis verzadigde foto’s? De eerdergenoemde fotograaf heeft ons op de terugweg in Nairobi daarvan voorbeelden laten zien met het fotobewerkingsprogramma Topaz. Indrukwekkend! Wij gebruiken Adobe Lightroom en hebben gezien dat ook hierin een geavanceerde ruisreductie is toegevoegd. Het is ontwikkeld op basis van AI (Artificial Intelligence}. Voorwaarde om het te kunnen toepassen is verbinding met het internet. We zijn onder de indruk van het resultaat.

Beeld bewerkt met AI-ruisreductie in Lightroom

Probleem bij ruisreductie was dat dit gepaard ging met mindere scherpte. Dat was altijd een dilemma. De meeste foto’s met veel ruis werden daarom weggegooid. Dat is nu wonderlijk opgelost. Hebben we nu vroegere riusfoto’s onnodig weggegooid?

Oogdetectie maakt het verschil

Toen ik overwoog of het al tijd is om te investeren in een nieuwe camera vroeg ik mijn fotomaatje wat een argument daarvoor zou zijn. Meteen zijn antwoord: “oogdetectie!”

De camera geeft drie opties: mensen, dieren en voertuigen. Blijkbaar zit er een intelligente technologie in de camera dat ogen van mensen en dieren kan herkennen en daar onmiddellijk op scherp stelt. Op het moment dat je de camera voor het eerst gebruikt merk je dat het werkt. Het is werkelijk feilloos. Vanaf nu hoef je je niet meer druk te maken over scherpstelling op de kop of oog, maar concentreer je je op de compositie. Het is een verademing. Nu nog even proberen om het juiste oog te pakken als objecten niet op dezelfde afstand tot de camera staan. In de setting is dat geen probleem: als er meer dan een dier is, dan zit het naast elkaar langs de waterlijn.

Leeuw té dichtbij

Een enkele keer is een leeuwenwelp té dichtbij om te belichten en scherp te stellen. Ik schat op 30 cm van mijn hoofd, enkel van elkaar gescheiden door een ruit met enkelglas. Maak je ook niet elke dag mee, nietwaar? Ik schuif maar iets naar achteren om toch maar een soort van foto te maken, al is het maar voor de vastlegging.

Het ritme van de nacht

De volgende drie nachten verlopen volgens een vergelijkbaar patroon. Het is eerst uren geduldig wachten. En op een onvoorspelbaar moment duikt de leeuwenfamilie weer op. Wanneer iemand door de tunnel omhoog loopt om een naar het toilet te gaan, dat halverwege de tunnel is aangebouwd, horen steevast het grommen van de leeuwen. Het is ons snel duidelijk: de troep hangt rond bij het water. Elk ander dier dat zich bij het water vertoont is het spreekwoordelijke haasje.

Geen wonder dat we niets anders zien dan de leeuwen. Zo blijkt dit voordeel ook een enorm nadeel te zijn. We willen graag andere katachtigen zien, maar nee, ze vertonen zich niet.

Is hier het spreekwoord van toepassing: bezit van de zaak, einde vermaak?

Was er dan niets anders te zien. Dat wel, zeg ik met valse bescheidenheid. Maar met vier volle nachten in de hut is de oogst toch mager.

Tegenlicht

Een bijzondere voorziening in deze fotohut is het tegenlicht. Het is mogelijk om de lampen boven de hut uit te schakelen en lampen in de achtergrond aan te doen. Die zijn zo geplaatst in de achtergrond dal ze vanuit de hut niet zichtbaar zijn. Sterk bedacht en mooi gedaan! Daardoor kunnen we scherp geaccentueerde silhouetten maken in het tegenlicht. Of het allemaal even geslaagde foto’s zijn? Een kwestie van smaak. En je moet geluk hebben dat de dieren precies goed staan.  

Luipaard in backlight

Beter onder je schoen dan er in.

Dit is wat mijn pad kruiste toen ik een keer door de tunnel liep.

Aangezien het beest zich intussen vlakbij onze fotohut bevond, besloot ik onrust en ongemak verder te voorkomen en over te gaan tot een dieronvriendelijke actie zoals in de titel van deze paragraaf al is genoemd. Sorry!

“Elk voordeel heb een nadeel”

Deze gevleugelde uitdrukking van Johan Cruijff blijkt hier een waarheid als een koe. Regelmatig zijn we verwend met leeuwen: op een bepaald moment zelfs een happy family van liefst negen leeuwen naast elkaar. Vooraf was dit onze droom. En die komt elke nacht uit. Een paar keer zelfs twee keer per nacht. De roofdieren blijven rondhangen bij onze hut. Leuk, prachtig, maar… door de aanwezigheid van de leeuwen blijven de andere diersoorten angstvallig weg. Het is geen toeval dat we de rest van de avond en nacht naar een leeg podium staren.

Ik kan er op die manier nog een cliche aan toevoegen: “bezit van de zaak, einde vermaak”. Daar doen we het geweldige luipaard en de unieke leeuwenfamilie uiteraard mee tekort; het is ook nooit goed….

Wat nog meer ter tafel komt

Hebben we dan helemaal niks anders gezien dan een luipaard en leeuwen? Dat wel. Heel sporadisch zijn we kort verblijd.

  • dikdik
  • Afrikaanse oehoe
  • Stekelvarken
Vuurwerk!

Afrika onder de skyline

De terugweg vanuit Lentorre naar de luchthaven in Nairobi gaat via een uitstap naar Nairobi National Park. Het is ons van harte aangeraden. Ik ben zelf ook wel benieuwd. Er wordt altijd wat smalend gedaan over dit aparte, omheinde gebied onder de rook van de hoofdstad. Als je door een van de toegangspoorten naar buiten gaat zit je letterlijk middenin een van de buitenwijken.  Eenmaal in het park blijkt het groter dan gedacht. De oppervlakte is 117 km2 en precies twee keer zo groot als de Hoge Veluwe. Meteen rijd je over een vlakke, boomloze grasvlakte met eindeloos uitzicht. Het enige dat je aan de horizon ziet is de nieuwe spoorlijn die op pilaren is gebouwd en de skyline van de stad. Vooral dat levert iconische beelden van dieren met de skyline op de achtergrond. Het kost me weinig tijd en moeite om een dergelijk beeld te maken, maar we hadden graag meer tijd willen besteden om het verder uit te werken.

Niettemin hebben we een aantal kostelijke uren rond gereden waarbij we opkijken van het aantal dieren en vooral de varieteit. Je vind hier alles wat de Oost-Afrikaane savanne te bieden heeft, behalve olifant. Het enige dat wij in de paar uur niet gezien hebben is een luipaard.

Zonsopkomst boven de waterpoel